دانشجویان محترم علوم سیاسی

 میتوانند مقالات و مطالب خود را تا تاریخ ۳۰ بهمن ماه به دفتر انجمن علمی دانشجویی دانشکده علوم اداری اقتصادی دانشگاه فردوسی تحویل داده و یا به آدرس رایانامه ی انجمن ارسال کنند:

                               www.siasatnameh@yahoo.com

دومین شماره فصلنامه ی علمی "سیاست نامه" در 28 آذرماه 1390، همزمان با یکصد و دوازدهمین سالگرد تاسیس مدرسه علوم سیاسی به عنوان نخستین نهاد آکادمیک ایران، منتشر شد.

این نشریه علمی که به صاحب امتیازی انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در 60 صفحه منتشر شده، دارای بخش هایی چون باشگاه دانشجویان، خبرنامه، روابط بین الملل، حقوق اساسی، اقتصاد سیاسی، کتابخانه، تک نگاری و هنرستان است که دانشجویان علوم سیاسی و حقوق به فراخور تخصص خود در آن دست به قلم برده اند.

این همایش با سخنرانی "دکتر پیروز مجتهد زاده" دکترای جغرافیای سیاسی خلیج فارس از دانشگاه آکسفورد و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس تهران، همراه بود. ایشان ابتدا از نظام آموزشی کشورمان و به سیستم حفظ نمودن دروس به جای داشتن نگاه چالشی در میان دانشجویان ایرانی انتقاد نمودند. سپس بیان داشتند که اصطلاح  بهار عربی  برای تمامی تحولات اخیر مناسب نیست و از تعبیر "خزان عربی" برای کشورهایی نظبر لیبی و بحرین استفاده کردند. شرایط سوریه به دلیل نزدیکی سرزمین آن به اسرائیل، خاص و منحصر به فرد دانستند. مفهوم بهار عربی به تفسیر آمریکایی آن از نظر ایشان تنها در مصر و تونس آن هم به میزان کم موفق شده است. در نهایت این همایش با پاسخ به سوالات دانشجویان حاضر در سالن، تقدیر و تشکر و اهدای هدیه به استاد مجتهد زاده به پایان رسید.

     همایش بررسی تحولات اخیر در خاورمیانه و تاثیرات آن بر آینده ی نظام های منطقه  موسوم به

                                               "بهار عربی"

با حضور "دکتر پیروز مجتهد زاده" دکترای جغرافیای سیاسی خلیج فارس از دانشگاه آکسفورد و عضو هیئت علمی دانگشاه تربیت مدرس تهران در تاریخ شنبه ۳ دی ماه ۹۰ ساعت ۱۲ در آمفی تئاتر دانشکده علوم ادارای دانشگاه فردوسی مشهد.

                          نظام سرمایه داری در سراشیبی......

با حضور دکتر محمد جواد رنجکش مدیر گروه علوم سیاسی با محور جریان وال استریت و تاثیر آن بر روابط بین الملل و دکتر حسن قشقاوی معاون پارلمانی وزارت امور خارجه و سخنگوی سابق دستگاه دیپلماسی با محوریت موج بیداری در غرب برگزار شد.

در این همایش ابتدا دکتر رنجکش به عنوان برنامه "نظام سرمایه داری در سراشیبی......" به دلیل مضمونی که به ذهن القا میکند درمورد نابودی تدریجی و قطعی انتقاد نموده و سپس  درمورد ماهیت نظام سرمایه داری و طبیعی بودن این جریانات و قابلیت حل شدن این ب[ران در خود نظام صحبت کردند و پس از آن پخش نماهنگ و ایراد بیانیه ی انجمن های علمی توسط یکی از دانشجویان در این باره صورت گرفت.  دکتر قشقاوی با دیدگاهی مخالف و انتقادی نسبت به غرب و سیاست های استراتژیک آن صحبت های خود را شروع کرده و بحث با بیان مباحث جنجالی اجتماعی سیاسی ادامه پیدا کرد. درنهایت تریبون آزاد و پرسش و پاسخ دانشجویان از دکتر قشقاوی درمورد عقاید ایشان و عملکرد مسئولین صورت گرفت.

انجمن علمی-دانشجویی علوم سیاسی روز گذشته ششمین کارگاه علمی را برگزار کرد:

کارگاه علمی "هرمونتیک" با حضور دکتر مهدی نجف زاده عضو هیئت علمی دانشگاه فردسی در تاریخ چهارشنبه  ۲۳ آذرماه ۹۰ ساعت ۱۶ در کلاس ۱۶ دانشکده علوم ادرای این دانشگاه برگزار شد.

در این جلسه موضوعاتی در مورد مبحث هرمونتیک شامل نقش و تاثیر اساسی زبان بر مولف. مخاطب و متن مطرح شد.

در این همایش آقای رائو رئیس کل کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان.  آقای کوثر مدیر امور حمایتی دفتر کمیساریا در مشهد  و آقای عجمی مدیر کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استان خراسان رضوی راجع به وضعیت پناهندگان در جهان و بع طور خاص در ایران صحبت هایی شد.

و در  ادامه آقای جعفری نماینده اتحادیه ی اسلامی دانشجویان افغان مشکلات و مسائلی را در رابطه با پناهندگان افغانی در ایران بیان نمود و در نهایت این جلسه با طرح تعدادی از پرسش های حضار و پاسخ  مدعوین به پایان رسید.

"همایش بررسی وضعیت پناهندگان در ایران"

با حضور نارا سیمها رائو (رئیس دفتر کمیسیاریای پناهندگان سازمان ملل متحد)

و محمد عجمی (مدیر کل اداره ی اتباع خراسان رضوی)

در تاریخ ۶ آذرماه ۹۰ ساعت ۹-۱۱ صبح در آمفی تئاتر دانشکده ی علوم اداری و اقتصادی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار می شود.

 این بازدید  با حضور آقای رائو مدیر دفتر کمیساریا. آقای کوثر مدیر امور حمایتی و آقای احمدی معاون مدیرکل اتباع و پناهندگان خراسان رضوی صورت گرفت.

مسائل قابل توجهی درمورد هویت پناهندگان. حمایت های کمیساریا و اقدامات انجام شده جهت بهبود وضعیت آنان و شرایط کمی و کیفی حضور آنان در کشورهای مختلف خصوصا ایران و استان خراسان رضوی مطرح شد و مورد بحث قرار گرفت.

در نهایت در راستای حرکت به سوی حذف پناهندگی به عنوان هدف والای کمیساریا ابراز امیدواری و پیشنهاداتی برای همکاری های بعدی بیان شد.

                               

                                                  دانشجویان علوم سیاسی

 خواهشمندیم مقالات و مطالب خود را جهت چاپ درشماره دوم  فصل نامه "سیاست نامه" تا تاریخ ۲۶ آبان ماه به دفتر انجمن علمی دانشجویی دانشکده علوم اداری اقتصادی دانشگاه فردوسی تحویل و یا به آدرس رایانامه ی زیر ارسال کنید:

                               www.siasatnameh@yahoo.com

کلام سرهنگ

علیرضا پاکدل-جام جم آنلاین

علیرضا پاکدل-جام جم آنلاین

علیرضا پاکدل-جام جم آنلاین

میزبانی برای ناوگان پنجم-کارلوس لاتوف

محمد امین آقایی-جام جم آنلاین

محمدعلی خلجی-جام جم آنلاین

علیرضا پاکدل-جام جم آنلاین

ممنوعیت برای قلم-ایران کارتون

توماس مان

قرن ها قبل از میلاد مسیح، ارسطو(2) انسان را ذاتا حیوانی سیاسی نامیده بود. اما سیاسی در این عبارت به چه معناست؟ مفسران ارسطو این عبارت را تفسیر به این معنا کرده اند که انسان می تواند از راه اجماع و گفتگو زندگی اجتماعی خویش را سامان و بهبود دهد، رایجترین برداشت از سیاسی در این عبارت به توانایی های انسان برای زیستن سعادتمندانه در دولت-شهر (پولیس) اشاره دارد.

از آن روزگار و حتی پیش از آن تا به امروز بشر  دست به تغییر چهره ی زمین زده است، در یک کلام بشر در عرصه ی توسعه گام برداشته است اما نیاز به سیاست و امر سیاسی نه تنها از میان نرفته بلکه فزونی گرفته است؛انسان در قرن بیست و یکم بیش از گذشته به اهمیت سیاست برای بالا بردن شان زندگی اجتماعی خویش و زیستن متمدنانه در کنار هم نوعان خویش آگاهی یافته است((سیاست تنها و تنها فعالیتی است که انسان ها از طریق آن می کوشند زندگی شان را بهتر کنند و جامعه خوبی به وجود آورند. مهم تر از این ها، سیاست فعالیتی اجتماعی است. همیشه مبتنی بر گفت و گو است و هرگز تک گو نبوده است. افراد تنهایی مانند رابینسن کروزئه ممکن است بتوانند اقتصادی ساده به وجود آورند،هنر بیافرینند، و امثال آن، اما نمی توانند در تنهایی خود به سیاست بپردازند. سیاست با بودن فرد دوم آغاز می شود.))(3) اما باید سراغ مفهوم علم سیاست بروم  آن چه به عنوان رشته ای دانشگاهی وجود پیدا کرده است و دانشجویانی نیز آنرا فرا می گیرند.(( سابقه ی کوشش برای تاسیس علم سیاست به مکتب اثبات گرایی اگوست کنت(4) در قرن نوزدهم باز می گردد. اثبات گرایان در پی کاربرد روشهای علوم طبیعی بر حوزه مطالعات اجتماعی و سیاسی بودند. میراث اثبات گرایی در دانش سیاسی به رفتار گرایی در قرن بیستم رسید. در اوایل قرن بیستم مکتب شیکاگو در امریکا علم سیاست به مفهوم جدید را گسترش داد و بحث تجربی از قدرت و شیوه های کاربرد آن، رفتار گروهی و دسته جمعی، عوامل تعیین کننده رفتار سیاسی و غیره به عنوان بحث اصلی در آن علم تلقی شد. ))(5)

 دانش ساخته ی نیاز بشری است اگر آدمیزاد با رنج و درد جسمانی روبرو نمی گشت علم پزشکی نیز به وجود نمی آمد، اما در این میانه سیاست در پی برطرف نمودن کدام نیاز بشر است؟((سیاست و تحولات سیاسی بر کل حیات اجتماعی تاثیر می گذارد. با یک سوء تصمیم و یا تصمیم گیری ممکن است جنگ،انقلاب،کودتا یا اصلاحاتی صورت گیرد که همه ی حوزه های اقتصادی،اجتماعی،فرهنگی،دینی،فکری و فردی افراد را دگرگون سازد. رشد و توسعه اجتماعی و فرهنگی بواسطه ی اصلاحات سیاستمداران بزرگ ممکن می گردد، همچنانکه جنگ و تباهی و انحطاط اجتماعی از بد اندیشی و بی کفایتی دولتمردان مایه می گیرد. ))(6) پس سیاست مانند سکه دو رو دارد این موضوع ما را به اهمیت آموختن دانش سیاسی برای رسیدن به سیاستگذاری صحیح رهنمون می کند. سیاستمدار لزوما دانشمند سیاسی نیست، این تفکیک نیز به ما می آموزد در دنیای سیاست تیزبین تر باشیم.

سیاست با انسان و جوامع انسانی سر و کار دارد، اگر نگاه حداکثری نداشته باشیم و سیاست را به سراسر زیست انسان تعمیم ندهیم باز هم خواهیم پذیرفت که سیاست با عرصه ی گسترده ای از زندگی آدمی تماس پیدا می کند درست همین جاست که باید گفت سیاست بر سر چهار راهی از علوم اجتماعی قرار گرفته است،((آمادگی علم سیاست برای آموختن از دیگر شاخه های دانش بشر مهم ترین فضیلت آن بوده است. تاریخ،فلسفه،اخلاق،اقتصاد و حقوق در آفرینش علم سیاست سهم داشته اند. ))(7) اما سوال مهم تری پیش روی ما قرار دارد؛ ماهیت امر سیاسی چیست؟ سیاست چهره ژانوسی دارد؛ ژانوس معرف دو چهره ی مهم سیاست یعنی جنگ و صلح است. سیاست را انسان ها اعمال می کنند انسان هایی که برای رسیدن به مقاصد خود دو راه عمده پیش رو دارند: بجنگند یا به توافق برسند،(ترکیب این دو در عمل رخ می دهد) علم سیاست به دنبال آن بوده است که عرصه ی اعمال آدمی را تا حد امکان و هرچه بیشتر از جنگ به سمت صلح بکشاند. اگر نگاهی حداقلی به سیاست داشته باشیم و آنرا محدود به دولت بدانیم یا نگاهی حداکثری اتخاذ کرده و سیاست را به زیست انسان گسترش دهیم و یا حتی واقع بین باشیم و جانب وسط را بگیریم جمله ی مایکل اوکشات(8) به زیبایی ماهیت امر سیاسی را برای ما تفسیر می کند،((در فعالیت سیاسی، انسان ها بر دریایی بیکران و بسیار ژرف می رانند؛ نه بندری هست نه سرپناهی نه لنگرگاهی، نه مبدایی و نه مقصدی. غرض شناور ماندن و حفظ تعادل است؛ دریا هم دوست است و هم دشمن؛ و دریانوردی یعنی استفاده از همه ی امکانات شیوه های سنتی رفتار برای تبدیل هر موقعیت خصمانه (تهدید) به موقعیتی دوستانه (فرصت). ))(9)

سیاست مهیج است و پر از وهم. اگر ما به سمت آن نرویم و به شناخت سیاست اقدام نکنیم تاریخ نشان داده است سیاست ما را بهت زده خواهد کرد و به سمت زندگی ما خواهد آمد. در فراز سال ها نه تنها سیاست کمرنگ و بی رمق نشده است بلکه حکومت های دموکراسی امروز که خود به عرصه ی مهمی از سیاست تبدیل شده اند به ما نشان می دهند همچنان انسان حیوان سیاسی است، پس از فرا گرفتن دانش سیاسی نمی توان چشم پوشید.

پانوشت ها:

1-میناگ، کنت.سیاست؛بهمن دارالشفایی،تهران:نشر ماهی.

2-ارسطو: (384ق.م-322ق.م ) از فیلسوفان بزرگ یونان و شاگرد افلاطون بود. کتاب سیاست از آثار اوست.

3-هیوود،اندرو. سیاست؛عبدالرحمان عالم،تهران: نشر نی.

4-اگوست کنت: (1798-1857) او را پدر جامعه شناسی نوین دانسته اند. کنت به دنبال تجربی کردن علوم انسانی با الگوی علوم طبیعی بود.

5-بشیریه، حسین. آموزش دانش سیاسی؛ تهران: نشر موسسه پژوهشی نگاه معاصر.

6- همان

7- عالم، عبدالرحمان. بنیادهای علم سیاست، تهران: نشر نی.

8-مایکل اوکشات: فیلسوف انگلیسی قرن بیستم که آثاری همچون رفتار بشری در فلسفه سیاسی دارد.

9- لسناف، مایکل. فیلسوفان سیاسی قرن بیستم؛ خشایار دیهیمی؛ تهران: نشر ماهی.

                                                                              مصطفی پنداشته پور

112 سال پیش و هفت سال مانده به مشروطه ایرانی بود که نخستین نهاد آکادمیک ایران به همت میرزا نصرالله خان مشیرالدوله و پسرش میرزا حسن خان مشیرالملک تاسیس شد. این نهاد آکادمیک "مدرسه علوم سیاسی" نام داشت و در واقع از پایه های اصلی شکل گیری دانشگاه تهران در چند دهه بعد شد.

 بدین ترتیب علم سیاست زودتر از علوم دیگر به سمت "نهادینه شدن" پیش رفت و وقوع انقلاب مشروطه اتفاق مطلوب دیگری بود تااین آرمان خیلی زود رنگ واقعیت به خود بگیرد. اما تاریخ نشان داد که سرنوشتی دیگر برای علم سیاست رقم می خورد. کودتای رضاخانی و سرکار آمدن دولت مطلقه او و جانشینش همگی رویداد هایی ناخوشایند در مسیر آرمان های دموکراسی و آزادی بودند و این را دانشمندان علم سیاست برنمی تابیدند. اما از سوی دیگر فضای آموزش همچنان مهیا بود و رژیم ایران هنوز ظرفیتی برای عرضه آموزه های علم سیاست که با حاکمیت مطابقت نداشت، باقی گذاشته بود. گسترش نهادهای دانشگاهی در سال های حکومت پهلوی دوم به افزایش آگاهی مردم کمک بسیاری کرد. یکی از این نهادهای دانشگاهی که در آغازین سال های حکومت محمدرضا پهلوی تاسیس شد، دانشگاه فردوسی مشهد بود که در سال 1328 به طور رسمی فعالیت آموزشی خود را آغاز کرد. گرچه دانشگاه مشهد تنها 15 سال از دانشگاه تهران جوان تر بود اما این بار بر خلاف دانشگاه تهران که دانشکده حقوق و علوم سیاسی از پایه های اصلی شکل گیری اش بود، ضرورتی برای داشتن دانشکده ای با عنوان "حقوق و علوم سیاسی" احساس نشد و تا حدود نیم قرن پس از تاسیس هم کسی به سراغش نرفت.

سال 1378 که شد، درست 100 سال از تاسیس مدرسه علوم سیاسی و 50 سال از آغاز به کار دانشگاه فردوسی می گذشت. بالاخره بعد از چندین سال دوندگی رشته علوم سیاسی به عنوان رشته ای در حاشیه دانشکده علوم اداری و اقتصادی تاسیس شد. چند سال قبل تر هم رشته حقوق پا به عرصه گذاشته بود و این دو رشته به سان فرزندانی یتیم در آغوش مادرخوانده ای آرام گرفتند.

پر واضح است که مسوولین آموزشی و دانشگاهی مشهد در این سال ها برای ارتقای علم سیاست کوتاهی کرده اند. باید گفت تمام سهم علم سیاست از "دانشگاه فردوسی مشهد" کلاس های 15 و 17 دانشکده علوم اداری و اقتصاد است و این در حالی است که شهر مشهد و خراسان بزرگ سهم عمده ای در پرورش مردان سیاست داشته است. چه نیک بود اگر سیاست عملی با سیاست علمی همراه می شد تا دستکم در فضای سیاسی کشور شاهد رعایت اخلاق سیاسی باشیم و این مطلوب جز با علم شدن و چارچوب دار شدن علم سیاست امکان پذیر نیست. انجمن های علمی دانشجویی "حقوق" و "علوم سیاسی" به طور جدی از امسال، داشتن دانشکده ای مجزا با عنوان "حقوق و علوم سیاسی" را مطالبه خواهند کرد و بر آن پافشاری می کنند.

و در پایان این واقعیت تلخ گفتنی ست که "ما دانشکده نداریم"!

 با تلاش انجمن علمی-دانشجویی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد و همکاری مسئولین روزنامه ی خراسان در تاریخ 25 مهرماه 90 بازدیدی از دفتر مرکزی روزنامه خراسان صورت گرفت.

در این برنامه که دانشجویان از قسمت های مختلف دفتر مرکزی روزنامه بازدید به عمل آوردند با همراهی آقای واله  مسئول روابط عمومی  در ابتدا دیداری با مسئولین و کارمندان قسمت تحریریه داشتند و با دبیر هر بخش از جمله: سیاسی، ادبی و هنری،ایران، ورزش، اقتصاد،ویراستاری ، خانواده و...گفت و گو شد و برخی از کارمندان توصیه هایی در خصوص حرفه ی روزنامه نگاری و خبرگزاری برای دانشجویان داشتند.

بعد از بازدید بخش تحریریه و دیدار با کارمندان دانشجویان در نشستی با حضور آقای حیدری معاون سردبیر روزنامه شرکت کرده و سوالات خود را با ایشان در میان گذاشتند.

در پایان برنامه ی بازدید دانشجویان با حضور در شهر چاپ خراسان با مراحل تولید و تکثیر روزنامه آشنا شدند.

گفتنی است انجمن علمی - دانشجویی علوم سیاسی به منظور آشنا کردن دانشجویان با نهاد های مدنی و مطبوعات بازدید هایی از این دست را در دستور کار خود در سال تحصیلی پیش رو خواهد داشت.

                     روابط عمومی و اطلاع رسانی انجمن علمی-دانشجویی علوم سیاسی

                                                                                                          عاطفه فیض

 به نام خدا  

  نشست پانزدهم انجمن علمی- دانشجویی علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد در تاریخ 16مهرماه در دفتر مدیر گروه علوم سیاسی ، دکتر محمد جواد رنجکش ،برگزار شد که گزارش مختصر این گفت و گو در ذیل میخوانید:

در اين نشست درباره ي موضوعات مختلف ومشكلات ودغدغه هاي انجمن علمي وهمچنين دانشجويان گروه علوم سياسي طرح ها وراه حل هايي مطرح شد.

  آقاي رنجكش درباره ي مسائلي ازجمله برقرار كردن پل ارتباطي با استادان گروه در قالب مشاوره ي علمي با ايشان وترتيب دادن نشريه اي دانشجويي كه در آن فضا براي تمرين پختگي دانشجويان مهيا شود،بحث هايي ارائه دادند.وی گفت : خلاقيت انجمن علمي در كاركرد آن تعريف مي شود وبايد در حوزه ي  توانايي و وظايف انجمن باشد.ایشان در خصوص موضوع نشريه هم به مواردي مثل موضوعي بودن نشريات   وبه كارگيري مشاوره ي علمي پژوهشي از استادان برجسته ي هيئت علمي گروه علوم سياسي اشاره كردند.

   بازديد از مراكز مهمي مثل كنسول گري ها در روابط خارجه و همچنين دفاتر روزنامه هايي مثل شهرآرا،خراسان وقدس و همايش هايي با دعوت از استادان بزرگ علوم سياسي مثل آقاي  دکترحميد احمدي و  دکترعبدالرحمان عالم و همچنين مشارکت هایی  با دانشجويان رشته ي جغرافياي سياسي و حقوق درباره ی مسائل مشترک ،طرح هايي بودند كه در اين نشست بين مدير گروه و اعضاي انجمن علمي- دانشجويي علوم سياسي مطرح شد.

                        روابط عمومي و اطلاع رساني انجمن علمي- دانشجويي علوم سياسي

                                                                                                            عاطفه فیض

مراسم معارفه دانشجویان نوورود دانشکده علوم اداری و اقتصادی دوشنبه ۴مهرماه ۹۰  در آمفی تئاتر این دانشکده برگزار شد.

 در این مراسم که به همت انجمن های علمی- دانشجویی دانشکده علوم اداری و اقتصادی صورت گرفت ریاست و معاون دانشکده و مدیران گروه های آموزشی برای دانشجویان به سخنرانی پرداختند و پوشه هایی حاوی ویژه نامه. چارت درسی. راهنمای دانشگاه و کتابچه ی مشهدشناسی به آن ها داده شد.

همچنین پس از مراسم معارفه. داشنجویان علوم سیاسی در نشستی صمیمانه با اساتید هیئت علمی  گروه و دروس و محیط دانشگاه آشنا شدند.

                                             روابط عمومی انجمن علمی علوم سیاسی

                                                                                               عاطفه فیض

در روزی از آخرین ماه تابستان ۹۰ بعد از یک هفته برگزاری کلاس های روزنامه نگاری در تاریخ ۲۴ شهریور ماه با معاون سردبیر روزنامه قدس جناب آقای بهروز فرهمند گفت و گویی دوستانه داشتیم....

متن مصاحبه از این قرار است:

  _خب از کجا شروع کنیم؟

•از هرجا که می خواهید شروع کنید فقط لطفا از سوالهای کلیشه ای که خودتان را معرفی کنید و فعالیتهایتان را بگویید و... شروع نکنید.

این ویژه نامه که شماره ی نخست فصل نامه ی سیاست نامه به حساب می آید شامل فهرست مقالات و یادداشت های دانشجویی.رخدادهای دانشگاه.مصاحبه های علمی پژوهشی و نکاتی در جهت آشنایی دانشجویان نو ورود با محیط و شرایط تحصیلی دانشگاه می شد.

شماره ی دوم فصل نامه  آذر ماه سال جاری منتشر خواهد شد.

                                    روابط عمومی انجمن علمی علوم سیاسی

                                                                                               عاطفه فیض